Demir Eksikliği ve Beslenme

çekmeköy diyetisyen

Demir, vücudumuzda birçok farklı fonksiyonda önemli rol oynayan bir mineraldir. Kandaki oksijenin akciğerlere, kaslara ve vücudumuzdaki dokulara taşınmasına yardımcı olur. Aynı zamanda beyin
fonksiyonlarında yer alır ve bağışıklık sistemimizi güçlü tutmaya yardımcı olur. Demir eksikliği ülkemizde çok sık karşılaşılan bir sağlık sorunudur. Doğru beslenme ve gereklilik durumunda besin takviyesi kullanımı ile demir eksikliği giderilebilir.

Gebelik, emziklilik ve çocukluk dönemlerinde gereksinimi fazladır. Besinlerde iki çeşit demir bulunur;

1- Hem demir (Hayvansal kaynaklı)

2- Hem olmayan demir (Bitkisel kaynaklı)

Hayvansal kaynaklı olan hem demirin, bitkisel kaynaklı demire göre biyoyararlılığı daha yüksektir yani
vücudumuzda daha iyi kullanılır. Bu yüzden demir eksikliği durumunda hayvansal kaynakların tercih
edilmesi eksikliğin giderilmesinde daha etkili olacaktır.

çekmeköy diyetisyen

Demirin en iyi kaynakları;

-Kırmızı et, karaciğer

-Yumurta

-Tavuk,balık, hindi

-Yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak)

-Kuru meyveler (kuru üzüm)

-Kurubaklagiller

Demir Emilimi

Besinlerle demir alıyoruz fakat vücudumuz bunun ne kadarını kullanıyor? Demirin vücutta kullanım
miktarını yani demir emilimini arttırmak için:

Demir emilimini arttırmak için demir içeren öğünlerinizde mutlaka bir C vitamini kaynağı da
tüketin. Örneğin; ızgara köfte-limonlu, yeşil salata, yumurta-maydanoz, ıspanak-portakal
Tahıllardaki bazı bileşikler ve yüksek posa demir emilimini engelleyebilir. Bu olumsuz etkiyi
ortadan kaldırmak için mutlaka C vitamini içeren besinler tüketilmelidir.

İyi pişirilmiş baklagillerin demir içeriği ve emilim oranı tahıllardan fazladır.
Çay, kahve, kakao ve kahve demir emilimini engeller. Bu nedenle çay-kahve yemeklerden 1
saat sonra tüketilmelidir.
Proteinden yetersiz diyetlerde emilebilen demir oranı düşer. Bu nedenle yeterli protein
aldığınızdan emin olun.
Alüminyum, kalsiyum, magnezyum ve teneke demir emilimini azaltır. Bu nedenle konserveler
açıldıktan sonra çok bekletilmeden tüketilmelidir.
Ispanağın yanında yoğurt yiyelim mi?

Demirle ilgili en büyük tartışmalardan biri yoğurttaki kalsiyumun ıspanaktaki demirin emilimini
olumsuz etkilediği görüşüdür. Kalsiyum demirin emilimini olumsuz etkileyen minerallerden biridir.
Fakat etkileyebilmesi için yüksek miktarda kalsiyum alınması gerekir. Bu da ancak takviyelerle
oluşabilecek bir durumdur. Besinlerle aldığımız kalsiyum demir emilimini etkilememektedir. Ayrıca
ıspanakta okzalat, kalsiyum ile kompleks yapmış halde bulunmaktadır. Bunun sonucunda ıspanaktaki
okzalat kalsiyum ile bağlı olduğundan yoğurttaki kalsiyumun vücutta kullanılmasını etkilememektedir.
Bu yüzden ıspanağın yanında rahatlıkla yoğurt tüketebilirsiniz. Sadece demir eksikliği bulunan kişilerin
emilimini arttırmak adına yanında C vitamini içeren bir besin tüketmesi daha yararlı olacaktır.

çekmeköy diyetisyen

Demir Eksikliği

Demir eksikliği dünya çapında en yaygın mikrositik anemiye neden olur, hem endokrin hem de
bağışıklık sistemlerin işlevini bozar. Anemi durumunda kanın oksijen taşıma yeteneği azalacağından
kansızlık, baş dönmesi, yorgunluk, iştahsızlık gibi şikayetler görülebilir. Demir eksikliği özellikle anne
karnında büyüme ve gelişme için artan gereksinimler nedeniyle gebelikte daha sık görülür. Bu yüzden
gebelik döneminde doktor kontrolünde demir takviyesi önerilebilir.

Özellikle çocukluk döneminde dikkat edilmesi gereken bir konu da süt tüketimidir. Çocuklarda çok
fazla süt tüketimi de demir eksikliğine sebep olabilmektedir. Bunun en büyük nedeni çocuğun sütle
karnını doyurup diğer besinleri daha az yiyerek yeterli demiri alamamasıdır. Bu yüzden çocukluk
döneminde süt tüketimi 1 litreyi geçmemelidir.

Demirin fazla tüketimiyse karaciğer sirozu, pankreas bozuklukları, hormonal bozukluklara neden
olabilmektedir. Ayrıca demire gereksinmesi olan bakterilerin artması sonucu enfeksiyon riski artabilir.
Gerekli olmadıkça demir takviyesi yapılmamalıdır.

Sena Kondak Erol

Author Sena Kondak Erol

More posts by Sena Kondak Erol

Leave a Reply

SAĞLIKLI BESLENMEK İÇİN BİR ADIM AT!

Vücut Kitle Endeksi

  • Cinsiyet
  • Kilo (kg)
  • Boy (cm)

BETÜL CEYLAN
SAĞLIKLI BESLENME & DİYET MERKEZİ

BİZE ULAŞIN

Mimar Sinan Caddesi
Mimar Sinan Mahallesi
TOPLUSOY İŞ MERKEZİ NO:5
KAT:2 D:8-9
Çekmeköy / İSTANBUL

T:  0(216) 969 34 71
E:  diyetisyenbetulceylan@gmail.com

Open chat
Merhaba, size nasıl yardımcı olabiliriz?